Het project OS-Economy zet de OpenStructures (OS) methodologie in als hefboom voor levensduurverlenging van producten via modulair en circulair ontwerp. Centraal staat een gestandaardiseerd grid en het werken met uitwisselbare onderdelen, waardoor objecten eenvoudig aanpasbaar, herstelbaar en uitbreidbaar worden. Zo wordt hergebruik gestimuleerd en daalt de materiaalvoetafdruk per gebruik. Het project slaat een brug tussen ontwerp, productie en circulaire businessmodellen door van bij de start rekening te houden met herstel, refurbishment en doorverkoop.
Binnen OS-Economy passen Vlaamse maakbedrijven de methodologie concreet toe in hun productie. Atelier Ternier en Vivalyte ontwikkelen producten volgens OS-principes, terwijl SURA Impact ondersteunt bij distributiesystemen, herstelprocedures en businessmodellen. Dit leidt tot nieuwe inzichten rond uitwisselbaarheid van onderdelen, end-of-life strategieën en de praktische haalbaarheid van circulaire waardeketens. De focus ligt op het faciliteren van hergebruik en het aanbieden van levensduurverlengende diensten, zoals vervangonderdelen, reparaties en herwerking.
Een belangrijk resultaat is de uitwerking van een OS-label en de voorbereiding van een online marktplaats. Het label maakt zichtbaar in welke mate een product de OS-methodologie volgt en zorgt voor herkenbaarheid, traceerbaarheid en compatibiliteit van onderdelen tussen verschillende producenten. Unieke codes per onderdeel en toegang tot technische tekeningen en 3D-files ondersteunen herstel en hergebruik in de praktijk. Zo groeit een open ecosysteem waarin onderdelen en kennis circuleren.
OS-Economy richt zich in het bijzonder op professionele gebruikers van tijdelijke opstellingen, zoals musea en scenografen, waar vandaag veel materiaal na korte tijd wordt afgedankt. Door modulaire en herbruikbare systemen aan te bieden, kunnen materialen langer in omloop blijven. Impactanalyses tonen dat vooral levensduurverlenging via herstel, refurbishment en hergebruik een grote milieu-impact kan realiseren. Exit-strategieën en circulaire diensten voorkomen afdanking en verminderen zo zowel materiaalverbruik als broeikasgasuitstoot.
Het project bouwt aan een netwerk van producenten en gebruikers die samen leren en opschalen. Via events, beurzen en een lerend netwerk wordt kennis gedeeld en worden nieuwe partners betrokken. De geleerde lessen rond businessmodellen, logistiek en impactmeting vormen inspiratie voor de brede maakindustrie. OS-Economy toont hoe een open, modulaire ontwerpmethodologie kan uitgroeien tot een praktisch en economisch haalbaar model voor een circulaire maakindustrie.
De samenwerking
• Open Structures is hoofdpartner en levert de OpenStructures-methodologie, coördineert het open ecosysteem en trekt de ontwikkeling van het OS-label en het (toekomstige) platform.
• Atelier Ternier past de OS-principes toe in productontwikkeling en productie, met focus op modulaire opbouw, herstel en herwerking in eigen atelier.
• Vivalyte integreert de methodologie in verlichtingsproducten en zet in op uitwisselbare elektronische componenten en vervangonderdelen.
• SURA bracht de partners samen en staat in voor projectmanagement, impactmetingen, begeleiding rond het ontwikkelen van circulaire businessmodellen en de uitwerking van een de kwaliteitsvoorwaarden.
Resultaten
De OS-Economy resultaten tonen dat de OpenStructures-methodologie succesvol werd toegepast bij twee maakbedrijven, met concrete modulaire en herstelbare producten, waarbij al in de ontwerpfase impactberekeningen werden ingezet om materiaalvoetafdruk en levensduurimpact te sturen. Daarnaast werden een OS-label met duidelijke kwaliteits- en compatibiliteitsvoorwaarden, circulaire businessmodellen en de basis voor een online marktplaats uitgewerkt om hergebruik, reparatie en doorverkoop structureel te faciliteren.
