Het project STOELENDANS zette industriële 3D-printtechnologie in als hefboom voor levensduurverlenging van meubelen, met een focus op stoelen. Het project onderzocht hoe 3D-printing kan bijdragen aan herstel, hergebruik en personalisatie, en hoe deze technologie circulaire businessmodellen kan ondersteunen. Daarbij werd het volledige traject bekeken: van afgedankte stoelen en reststromen tot nieuwe, circulair ontworpen zitoplossingen.
3D-printing biedt kansen om uniforme, robuuste en herstelbare onderdelen te maken, aangepast aan specifieke gebruikerscontexten zoals publieke ruimtes, horeca of events. De technologie laat toe om onderdelen te personaliseren, eenvoudig te vervangen en lokaal te produceren, waardoor transport, schade en overproductie beperkt worden. Tegelijk werd duidelijk dat de grootste meerwaarde ontstaat wanneer 3D-printing wordt ingezet voor modulaire en uitwisselbare onderdelen, eerder dan voor volledige producten.
Binnen STOELENDANS werden twee invalshoeken getest: een marktgestuurde case (zoals POS-materiaal voor brouwerijen) en een materiaalgestuurde case (hergebruik van stoelframes uit reststromen). In beide gevallen werden prototypes ontwikkeld en getest, en werden technische, logistieke en economische randvoorwaarden in kaart gebracht. Zo bleek dat metalen stoelframes vaak perfect herbruikbaar zijn, terwijl zitschelpen via 3D-printing opnieuw kunnen worden ontworpen en geproduceerd.
Een belangrijke realisatie uit het project is dat de circulaire kringloop vandaag nog moeilijk te sluiten is door het ontbreken van lokale partners voor het shredden en hercompounderen van kunststoffen in kleine volumes. Ook de huidige kostprijs van 3D-printing vormt een drempel voor brede markttoepassing. Toch toont het project aan dat er duidelijke kansen liggen wanneer technologie goedkoper wordt, wanneer materiaalverwerking beter georganiseerd is en wanneer de markt bereid is te investeren in lokale, circulaire oplossingen.
STOELENDANS resulteerde in concrete demonstratoren, een uitgebreide ‘printbijbel’ met ontwerp- en productie-inzichten, en een reeks lessen rond circulaire productontwikkeling met 3D-printing. Deze kennis wordt publiek gedeeld om andere ontwerpers en maakbedrijven te inspireren. Het project toont zo hoe additive manufacturing een rol kan spelen in een circulaire maakindustrie, mits verdere technologische en organisatorische randvoorwaarden worden ingevuld.
De samenwerking
• Surplace is hoofdaanvrager en trekt het project inhoudelijk, met focus op marktverkenning, conceptontwikkeling en het uitwerken van circulaire systeemoplossingen voor stoelen.
• FIS Robotics brengt de 3D-printtechnologie en engineering in, en ontwikkelt en optimaliseert de robot-3D-printprocessen en demonstratoren.
• Studio 816 staat in voor productideeën en ontwerp, en vertaalt circulaire concepten naar concrete stoelontwerpen geschikt voor 3D-printing.
• Delta Group / De Kringloopwinkel levert praktijkinzichten rond reststromen en hergebruik, en onderzoekt hoe afgedankte stoelen en onderdelen opnieuw ingezet kunnen worden.
• SURA bracht de partners samen en staat in voor projectmanagement, ontwikkeling van het businessmodel en de economische haalbaarheidsanalyse van circulaire toepassingen.
Resultaten
STOELENDANS leverde concrete demonstratoren en prototypes op die tonen hoe 3D-printing kan worden ingezet voor herstel, vervanging en herontwerp van stoelonderdelen, met bijzondere focus op hergebruik van metalen frames en geprinte zitschelpen. Het project resulteerde ook in een uitgebreide ‘printbijbel’ met praktische richtlijnen en lessen over ontwerp, materiaalkeuze en productie met robot-3D-printing. Daarnaast bracht het traject duidelijke inzichten in de economische en logistieke drempels, zoals de hoge printkost en het ontbreken van partners voor lokale recyclage en hercompoundering, die vandaag opschaling beperken.
Download Printbijbel
