Wat is de PPWR? De Europese verpakkingsverordening en hoe je je nu voorbereidt
Sinds 12 augustus 2026 is de Europese verpakkingsverordening (EU) 2025/40, de PPWR, van toepassing in alle lidstaten. Verpakkingen die je vandaag op de Europese markt brengt, moeten aan de geldende vereisten voldoen, en je moet dat kunnen aantonen. Wat betekent dat concreet, en hoe bereid je je organisatie stap voor stap voor?
De PPWR vervangt de verpakkingsrichtlijn 94/62/EG en geldt als verordening rechtstreeks, zonder omzetting in nationale wetgeving.
De grootste verschuiving is organisatorisch: verpakking wordt een kwestie van productconformiteit en markttoegang, vergelijkbaar met CE-markering.
Wat valt eronder?
De verordening geldt voor alle verpakkingen, leeg of gevuld, in de EU geproduceerd of ingevoerd. Ze omvat vier niveaus: verkoopverpakking, verzamelverpakking, transportverpakking en e-commerceverpakking. Omdat dozen, stretchfolie, omsnoeringsband en pallets vaak enkel in productie- en logistieke gegevens voorkomen, is een inventaris die zich tot consumentenverpakking beperkt onvolledig. Etiketten, sleeves, inlegvellen en trays vormen bovendien een grijze zone die je aan de definities in de verordening moet toetsen.
Welke rol speel jij?
De fabrikant is verantwoordelijk voor de ontwerp- en etiketteringsvereisten, de technische documentatie en de EU-conformiteitsverklaring. Dat is niet noodzakelijk de fysieke fabriek, maar vaak het bedrijf onder wiens naam of merk de verpakking op de markt komt.
De producent draagt per lidstaat de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR): registratie, rapportering en financiering van het afvalbeheer.
Daarnaast zijn er de leverancier, die de fabrikant de nodige informatie moet bezorgen, de importeur en de distributeur.
Eén bedrijf kan meerdere rollen opnemen, en die kunnen verschillen per land, entiteit, verkoopkanaal of klantafspraak. Bepaal je rol daarom op basis van de werkelijke goederen- en transactiestroom, niet op basis van het organogram of een contracttitel.
Wat geldt sinds 12 augustus 2026?
De fabrikant beoordeelt zelf de conformiteit volgens module A, interne productie controle; een externe certificering is standaard niet vereist. Per verpakkingstype stelt hij een technische dossier en een EU-conformiteitsverklaring op, te bewaren gedurende vijf jaar, of tien jaar voor herbruikbare verpakking. Elke verpakking draagt een type-, partij- of serienummer en de gegevens van de fabrikant, op de verpakking, via een QR-code of in een begeleidend document.
Zorgwekkende stoffen moeten tot een minimum beperkt worden. Voor lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom samen geldt een maximum van 100 mg/kg. Voedselcontactverpakking mag niet op de markt bij PFAS-waarden vanaf 25 ppb voor een individuele PFAS, 250 ppb voor de som of 50 ppm inclusief polymere PFAS.
Verpakkingen moeten recycleerbaar zijn, maar de gedetailleerde beoordelingsmethode volgt nog via gedelegeerde handelingen. Tot die tijd volstaat een gedocumenteerde basislijn waarin je probleemformaten en lastige materiaalcombinaties opspoort. EPR blijft nationaal geregeld; in België verloopt dat via de Interregionale Verpakkingscommissie, Fost Plus en Valipac. Een Belgische registratie dekt je verplichtingen in andere lidstaten niet.
De tijdlijn tot 2038
Wanneer | Wat |
12 augustus 2026 | Algemene toepassing: conformiteit, documentatie, identificatie, stoffen, PFAS, EPR-kader |
Tegen 1 januari 2028 | Ontwerpcriteria voor recycleerbaarheid via gedelegeerde handelingen |
Vanaf augustus 2028 | Geharmoniseerd EU-sorteerlabel |
1 januari 2029 | Verplicht statiegeld voor plastic flessen en metalen drankverpakkingen tot 3 l |
1 januari 2030 | Minimaal recycleerbaarheidsklasse C, minimum gerecycleerde inhoud in plastic, verpakkingsminimalisatie, maximaal 50% lege ruimte, verbod op bepaalde wegwerpformaten, hergebruikdoelstellingen |
1 januari 2038 | Enkel klasse A en B blijven toegelaten |
De klassen geven aan welk aandeel van de verpakking in gewicht recycleerbaar is: minstens 95% voor A, 80% voor B en 70% voor C.
Werk daarom met twee horizonten: Operationele naleving nu, en een routekaart voor je verpakkingsportfolio naar 2030 en 2038.
Hoe bereid je je voor? Zes stappen
Breng rollen en markten in kaart
Leg per juridische entiteit, land en verkoopkanaal vast via fabrikant, producent, importeur of distributeur is, en bewaar dat in een rollen- en verantwoordelijkhedenmatrix. Een technisch correct dossier faalt alsnog als het aan de verkeerde entiteit is toegewezen.
Maak een volledig verpakkingsinventaris
Breng alle verpakkingsniveaus samen, inclusief private label en ingevoerde lijnen. Leg per component minstens materiaal, gewicht, coatings, lijmen en inkten, gerecycleerde inhoud en volumes per land vast. Die gegevens zitten vaak verpreid over stuklijsten, artwork, productie, logistiek en aankoop.
Bepaal verpakkingstypes en wijzigingsregels
Groepeer gelijkwaardige configuraties tot verpakkingstypes en leg vast welke wijziging van leverancier, materiaal, coating, ontwerp of productiesite een nieuwe beoordeling vraagt. Zo vermijd je zowel duizenden overbodige dossiers als onverantwoorde groeperingen.
Organiseer leveranciersbewijs op basis van risico
Werk met gestandaardiseerde vragenlijsten en bewijsniveaus volgens risico: een kartonnen doos vraagt minder dan een bedrukte voedselcontactfolie. Vertrouwelijke recepturen zijn niet nodig, voldoende en terug vindbaar bewijs wel. Spreek af dat leveranciers wijzigingen vooral melden en voorzie een escalatie pad.
Standaardiseer dossiers en koppel ze aan EPR (uitgebreide producentenverantwoordelijkheid)
Werk voor elk verpakkingstype met een dossier dat telkens dezelfde opbouw heeft: beschrijving, materialen en gewicht, leveranciersverklaringen, beoordeling en conformiteitsverklaring. Noteer in je artikelbestand welke verpakking bij welk product hoort, zodat je bij een vraag van een klant of inspecteur meteen het juiste dossier vindt. Gebruik dezelfde gewichten en materialen ook voor je EPR-aangifte, zodat je die gegevens maar één keer moet verzamelen, ook als je in meerder landen verkoopt. Een ERP-systeem is daarvoor in eerste instantie niet nodig: een goed beheerde Excel volstaat, zolang duidelijk is wie wat bijwerkt.
Regel eigenaarschap en plan naar 2030
Geef elke werkstroom één eindverantwoordelijke, bijvoorbeeld aankoop voor leveranciersbewijs, kwaliteit voor de dossiers en financiën voor EPR, onder een transversale stuurgroep. Voorzie een procedure voor vragen van klanten en overheden. Toets je portfolio vervolgens aan recycleerbaarheid, gerecycleerde inhoud, lege ruimte en hergebruik, en plan herontwerpen in functie van productcycli en leveranciers.
Rol dit niet in één keer uit. Start met een diagnose, test de aanpak in een pilot met enkele productfamilies en markten, en breid pas uit wanneer de dossiers vlot en volledig tot stand komen.
Raakvlakken met andere wetgeving
De PPWR raakt aan voedselcontactwetgeving, REACH en productveiligheid. Milieuclaims op verpakkingen vallen sinds 27 september 2026 onder EmpCo. Die richtlijn verbiedt vage of onvoldoende onderbouwde duurzaamheidsclaims, zoals 'groen' of 'milieuvriendelijk' zonder bewijs. De ESPR, de Europese ecodesignverordening, stelt eisen aan het product zelf, zoals levensduur, herstelbaarheid en gerecycleerde inhoud, en ontsluit die informatie via een digitaal productpaspoort, waarin ook verpakkingsgegevens een plaats kunnen krijgen. De EPR in de PPWR geldt bovendien enkel voor verpakking; voor producten zoals textiel en electronica bestaan aparte regelingen. Gebruik je bewijs over die kaders heen, maar trek per kader je eigen juridische conclusies.
Het echte werk begint na de deadline
Augustus 2026 was een mijlpaal, geen eindpunt. Naleving moet standhouden terwijl verpakkingen, leveranciers en regels veranderen. Wie dat goet organiseert, beschermt zijn markttoegang en krijgt tegelijk zicht op verpakkingskosten, EPR-bijdragen en optimalisatiekansen.
Meer weten over de PPWR? SUE helpt je bij de rolbepaling, de verpakkingsinventaris, de technische dossiers en de routekaart naar 2030. Contacteer het SURA-team voor een vrijblijvende gesprek.
